“Zorg dat je doelgericht bezig bent.”

Prof. Dr. Naomi Ellemers

‘De uitdaging: van diversiteit naar inclusie’ was het motto van de Diversity Academy die Diversiteit in Bedrijf op dinsdagmiddag 3 december organiseerde voor de ondertekenaars van het Charter Diversiteit. De ruim 65 deelnemers kregen een inspirerende lezing van prof. Dr. Naomi Ellemers over de vraag hoe bedrijven deze uitdaging kunnen aangaan. Een verslag van een inspirerende bijeenkomst in het  Academiegebouw van de Universiteit van Utrecht, georganiseerd in samenwerking met de Nederlandse Inclusiviteitsmonitor, NIM.

Van aantrekken naar behoud en doorstroom

Dagvoorzitter Harry Starren benadrukte in zijn openingswoord het belang van reflectie op de praktijk van diversiteit en de verbinding met wetenschap, want “niets is zo praktisch als een goede theorie.”

Harry Starren, dagvoorzitter

Alice Odé, projectleider van Diversiteit in Bedrijf, bedankte de Universiteit van Utrecht en de NIM voor de gastvrijheid om deze bijeenkomst te hosten. Zij gaf een korte update van het Charter Diversiteit. Dat kent inmiddels 205 ondertekenaars uit het private en het publieke domein, groot en mkb, en uit verschillende economische sectoren. Deze ondertekenaars hebben inmiddels ruim 154 plannen van aanpak ingediend en 79 rapportages over 2018. Een voorlopige analyse van de rapportages over 2018 laat onder andere zien dat de focus van veel Charterondertekenaars ligt op de ‘voorkant’: werving en selectie en het creëren van bewustzijn en draaglak voor diversiteit op de werkvloer. Odé: “Het vasthouden van nieuwe medewerkers, doorstroom en het creëren van een inclusieve werkcultuur – de ‘achterkant’ – krijgt relatief minder aandacht. Daar doen zich dan ook de meeste knelpunten voor. Vanmiddag hopen we met elkaar verder te komen in de aanpak daarvan. Duidelijk is dat ook hier diversiteit voorop staat, want er is geen ‘one size fits all’”.

Alice Odé, projectleider Diversiteit in Bedrijf

Hoe kunnen bedrijven de meerwaarde van diversiteit benutten?

In haar lezing ging Naomi Ellemers, Sociaal Psycholoog, in op verschillende thema’s die raken aan de vraag hoe bedrijven de stap van diversiteit naar inclusie kunnen maken, dat wil zeggen naar een organisatiecultuur waarin medewerkers zichzelf kunnen zijn en erbij horen. Zij haalde onderzoeken aan waaruit blijkt dat de effecten van diversiteit in teams niet zonder meer positief zijn. “De effecten zijn gemengd. Het kan dus ook tegenvallen. Voor het benutten van diversiteit in teams is het van belang dat een bedrijf doelgericht bezig is.”

Universiteitshoogleraar prof. Dr. Naomi Ellemers, sociaal- en organisatiepsycholoog en verbonden aan de NIM

Dat betekent onder andere dat er een heldere visie moet zijn op het motief voor het streven naar diversiteit en inclusie. Ook is het belangrijk om naast de voordelen van diversiteit oog te hebben voor mogelijke nadelen. Bijvoorbeeld dat het tijd kost om de meerwaarde ervan te realiseren. Ben je bereid tijdelijk genoegen te nemen met wellicht mindere prestaties om op langere termijn winst te behalen? Ook moet een bedrijf de vraag stellen wat het onder ‘kwaliteit’ verstaat. Ben je wel in staat om kwaliteit te herkennen? De praktijk leert dat impliciete vooroordelen dat vaak in de weg staan. “Kwaliteit komt in verschillende vormen”, aldus Ellemers.

Cruciaal is ook helder te hebben wat een bedrijf van – nieuwe – medewerkers vraagt. Is er voor hen ruimte genoeg om zichzelf te zijn of wordt al dan niet bewust om aanpassing gevraagd? Dat laatste betekent vaak dat nieuwe medewerkers weer snel vertrekken. Ellemers: “Het helpt niet als iedereen hetzelfde doet.” Daarbij speelt ook het bewustzijn van onzichtbare verschillen tussen medewerkers een grote rol. Tot slot vroeg Ellemers aandacht voor het belang van meting en monitoring van beleid om zicht te krijgen op de effecten ervan en op de bijdrage die de NIM daaraan kan leveren.

Na een rondje vraag-en-antwoord met Naomi Ellemers gingen de deelnemers onder strakke leiding van voorzitter Harry Starren in discussie over de volgende vier stellingen:

1. Elke doelgroep vraagt een andere benadering.

2. Sturen op diversiteit geeft verlies van kwaliteit.

3. Persoonlijke loopbaankeuzes zijn moeilijk te beïnvloeden.

4. Er zijn meer verschillende initiatieven nodig om diversiteit te vergroten.

Dat leverde een levendige uitwisseling van meningen en ideeën op. Daaruit kwam wel een duidelijke boodschap naar voren: heb lef, zet door en blijf kritisch naar jezelf kijken.

Nederlandse inclusiviteitsmonitor (nim)

Na een korte introductie door NIM-voorzitter Roy Budjhawan vertelden Wiebren Jansen en Jojanneke van der Toorn over het werk van de Nederlandse Inclusiviteitsmonitor. Zij gaven in hun presentatie aan dat deelname aan de NIM bedrijven goed inzicht kan geven in – de effecten van – hun beleid voor diversiteit en inclusie. En andersom dat de verschillende data van deelnemende bedrijven belangrijk zijn voor de verdieping van de wetenschappelijke kennis over de werking van diversiteit en inclusie op de werkvloer. Die kennis is weer praktisch bruikbaar voor bedrijven.

Wiebren Jansen, Universitair Docent bij de vakgroep Sociale en Organisatiepsychologi

Dagvoorzitter Harry Starren sloot de bijeenkomst af met de constatering : “Deze middag was voor mij heel leerzaam. En ik heb niet de indruk de enige te zijn.”